Divna Veković u središtu spora: istoričar osporava inicijativu za podizanje spomenika

Predlog da Divna Veković dobije spomenik u Beranama otvorio je raspravu o tome kako treba vrednovati njenu biografiju. Dok se u inicijativi Nove srpske demokratije ističu njeno obrazovanje, lekarski i humanitarni rad, kao i doprinos književnosti i kulturi, istoričar Filip Kuzman upozorava da se njeno delovanje tokom Drugog svetskog rata ne sme izostaviti iz procene. Poslanica NSD-a Jelena Božović podnela je Opštini Berane inicijativu za pokretanje postupka podizanja spomenika. U obrazloženju je Veković predstavljena kao prva lekarka u Crnoj Gori i jedna od značajnih žena u njenoj istoriji. Posebno se navodi njen prevod „Gorskog vijenca“ na francuski jezik. Kuzman, međutim, kaže da njeni stručni i prevodilački rezultati nisu sporni, ali smatra da su njene ratne aktivnosti prepreka za podizanje spomen-obeležja. Prema njegovim rečima, Veković je pisala za list „Glas Crnogorca“ i posetila štab Pavla Đurišića u Zaostru. Istoričar navodi da je u tekstu o tom mestu veličala Đurišića i četnike, koje opisuje kao saveznike italijanskih snaga tokom 1942. godine. Kuzman tvrdi i da se u njenim zapisima pojavljuju antisemitske formulacije i ideje koje, po njegovom tumačenju, predstavljaju podršku fašizmu i nacizmu. Zbog toga smatra da predlog treba posmatrati i kroz zakonske odredbe o tome ko može dobiti spomen-obeležje. Prema njegovom navodu, zakon među uslovima ističe borbu protiv fašizma, a isključuje saradnike okupatora i one koji su zastupali fašističke, šovinističke ili nacističke ideologije. Inicijativa je tako pokrenula pitanje da li se Veković može javno pamtiti prvenstveno po medicinskom i prevodilačkom radu ili se njena biografija mora procenjivati i kroz ratno angažovanje. Kuzman je za „Vijesti“ rekao da bi prećutkivanje tog dela njene prošlosti predstavljalo selektivno prikazivanje istorije. Većina stranaka zastupljenih u beranskoj skupštini, navodi se u tekstu, još nije saopštila da li će podržati predlog.