Сүймөнкул Чокморов: экрандагы унутулгус каармандарынан үй-бүлөлүк ирмемдерине чейин

Сүймөнкул Чокморов кыргыз маданиятында актёрлук жана сүрөтчүлүк өнөрү менен из калтырган. СССРдин эл артисти жана Кыргыз ССРинин эл сүрөтчүсү болгон анын чыгармачылык жолу көптөгөн көрүүчүлөрдүн эсинде сакталып калды. Архивдик сүрөттөр анын кино тартуу аянтчасындагы жана күнүмдүк жашоосундагы ар кыл учурларды кайра эске салат. 1970-жылы Фрунзеде тартылган кадрда Чокморов жазуучу Чыңгыз Айтматов жана опера ырчысы Болот Миңжылкиев менен бирге түшкөн. Ал эми 1973-жылдагы сүрөт режиссёр Төлөмүш Океев менен «Көк серек» тасмасын тартуу учурунан алынган. Кийинчерээк Чокморов Океевдин «Улан» фильминде башкы каарман Азаттын образын жараткан. Тасмадагы Фатиманын ролун актриса Бакен Сейдакматова аткарган. Анын кинодогу белгилүү иштеринин арасында «Отко таазим», «Жамийла» жана «Кызыл алма» да бар. 1971-жылы Баткенде тартылган кадрда Чокморов үй-бүлөсүн ат арабага салып бараткан кейипкердин образында көрүнөт. Башка сүрөттөрдө ал тоодо жылкычылар менен жүргөнү же жайлоодо эс алып турганы чагылдырылган. «Кызыл алма» тасмасындагы Темирдин ролу актёрдун көрүүчүлөргө тааныш образдарынын бири бойдон калды. Чокморовдун чыгармачылыгы кино менен эле чектелген эмес: ал сүрөтчү катары да эмгектенип, манасчы Саякбай Каралаевдин портретин жараткан. Жеке жашоосу тууралуу маалыматта анын жубайы, искусство таануучу Салима Шабаза менен Ленинградда окуп жүргөндө таанышканы айтылат. Экөөнүн Бактыгул аттуу уулу болгон. Маалыматта актёрго өмүрүнүн акыркы жылдарында 56 жолу операция жасалып, гемодиализ менен дагы он жыл беш ай жашаганы белгиленет. Сүймөнкул Чокморов 1992-жылы 26-сентябрда дүйнөдөн кайткан. Анын экрандагы ролдору жана сүрөттөрү бүгүн да чыгармачылыгына кызыккандардын көңүлүн бурат.