Ֆաբիո Լոսան բացատրել է՝ ինչու միայն ֆինանսական խթանները չեն բարձրացնի ծնելիությունը

Հայաստանի ժողովրդագրական ապագան կախված է ոչ միայն ծնունդների թվից, այլև միգրացիայի, բնակչության ծերացման և այդ փոփոխություններին հարմարվելու կարողությունից։ Մեդիամաքսի հետ զրույցում ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի՝ Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի ժողովրդագրական դիմակայունության հարցերով խորհրդատու Ֆաբիո Լոսան ներկայացրել է, թե ինչ խնդիրներ է տեսնում Հայաստանում և ինչպիսի մոտեցում է անհրաժեշտ դրանց դիմակայելու համար։
Լոսայի ձևակերպմամբ՝ ժողովրդագրական դիմակայունությունը երկրի կարողությունն է կանխատեսելու և կառավարելու ժողովրդագրական փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով ներկա ու ապագա սերունդների շահերը, մարդու իրավունքներն ու անհատական ընտրությունը։ Նա ընդգծել է, որ Հայաստանի համար հարցը հատկապես հրատապ է, քանի որ ցածր ծնելիությունն ու բնակչության արտահոսքը փոխկապակցված մարտահրավերներ են։
Խորհրդատուի դիտարկմամբ՝ Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրներում նույնպես ծնելիության մակարդակը ցածր է, սակայն բնակչության թվաքանակը որոշ չափով կայունացնում է ներգաղթը։ Հայաստանի և Արևելյան Եվրոպայի իրավիճակն, ըստ նրա, տարբերվում է այդ հանգամանքով։
Հարցազրույցում Լոսան հիշատակել է արտագաղթի տարբեր ալիքներ՝ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամի շրջանում, ինչպես նաև 2020 թվականի պատերազմից և 2023 թվականին ավելի քան 100 հազար էթնիկ հայերի տեղահանությունից հետո։ Նա բացատրել է իրավիճակը ջրհորի օրինակով. ծնունդները ջուրն ավելացնող անձրևն են, իսկ բնակչության ծերացումն ու միգրացիան՝ ջրի օգտագործումը։ Երբ երկար ժամանակ երաշտ է լինում, ջրհորը պակասում է, և համակարգը դժվարանում է ապահովել գյուղի կարիքները։
Լոսայի ներկայացրած պատկերով՝ շարունակական միգրացիոն ցնցումները բարդացնում են կայուն ժողովրդագրական վիճակ ստեղծելու գործը։ Հարցազրույցի այս հատվածում նա շեշտել է խնդրի փոխկապակցվածությունը՝ այն չսահմանափակելով միայն ծնելիության ցուցանիշով կամ առանձին ֆինանսական միջոցներով։
Աղբյուր ↗