مهدی گلشنی؛ فیزیکدانی که از برکلی بازگشت تا فلسفه علم را در ایران پایهگذاری کند

مهدی گلشنی، فیزیکدان و نظریهپرداز ایرانی، روز گذشته درگذشت؛ گزارشی که در کنار خبر فوت او، مسیر تحصیل و فعالیت دانشگاهیاش را مرور میکند. به روایت جماران، گلشنی از چهرههای اثرگذار در شکلگیری فلسفه علم در دانشگاه صنعتی شریف بود و آثاری در این حوزه به فارسی، انگلیسی و عربی منتشر کرد. «از علم سکولار تا علم دینی» و «علم و شبه علم» از کتابهای او هستند.
گلشنی در سال ۱۳۱۷ در اصفهان به دنیا آمد. او از دوران نوجوانی به فلسفه و زبان عربی علاقه نشان داد و با تشویق یکی از معلمانش، پیش از آغاز درسهای روزانه به مدرسهای میرفت تا عربی، منطق و فلسفه بیاموزد. این علاقه در کنار تحصیل در علوم پایه ادامه یافت.
پس از دبیرستان در رشته فیزیک پذیرفته شد و در دانشگاه تهران درس خواند. گزارش میگوید او با رتبه ممتاز از دانشکده فارغالتحصیل شد و برای ادامه تحصیل به دانشگاه برکلی در آمریکا رفت. آنجا دکتری فیزیک با گرایش ذرات بنیادی گرفت و در سال ۱۳۴۸ تحصیلاتش را به پایان رساند.
او پس از بازگشت به ایران به دانشگاه صنعتی آریامهر، نام پیشین دانشگاه صنعتی شریف، پیوست. سالها تدریس کرد و از استادیاری به مرتبه استادی رسید؛ همچنین عنوان استاد نمونه و استاد ممتاز فیزیک دانشگاه را به دست آورد. بنا بر گزارش، گلشنی در همین دانشگاه گروه فلسفه علم را بنیان گذاشت و تا زمان بازنشستگی برای گسترش این رشته و آشنایی دانشجویان با پیوند علم و فلسفه تلاش کرد.
جماران در این مرور، از دشواریهایی هم یاد میکند که گلشنی در مسیر پیگیری ایدهاش با آن روبهرو شد، اما میگوید او همچنان بر اهمیت گفتوگوی فلسفی در محیط علمی تأکید داشت. روایت زندگی دانشگاهی او تصویری از مسیری میدهد که از علاقه نوجوانی به فلسفه آغاز شد و به تدریس فیزیک و ایجاد یک حوزه پژوهشی در دانشگاه رسید.
Fonte ↗