डा. दीपेन्द्र पाण्डेका स्वास्थ्य सुझाव: हड्डी, मांसपेशी र भिटामिन डीबारे के जान्ने?

राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, वीर अस्पतालमा कन्सल्टेन्ट अर्थोपेडिक सर्जनका रूपमा कार्यरत डा. दीपेन्द्र पाण्डेले हड्डी र मांसपेशीको स्वास्थ्यबारे विभिन्न विषयमा जानकारी दिएका छन्। उपलब्ध सामग्रीमा उनले भिटामिन डीको महत्त्वदेखि हड्डी भाँचिने र मांसपेशी कमजोर हुने अवस्थासम्मका विषय समेटेका छन्। उनका अनुसार घामबाट पाइने भिटामिन डी हड्डी बलियो बनाउन, मांसपेशीको सामान्य काममा सहयोग गर्न र शरीरमा क्याल्सियमको सन्तुलन कायम राख्न आवश्यक हुन्छ। उमेर बढ्दै जाँदा हड्डी कमजोर हुन सक्ने भएकाले त्यसतर्फ ध्यान दिनुपर्ने उनको सामग्रीले औँल्याउँछ। विशेषगरी ५० देखि ६० वर्षको उमेरमा हड्डी मक्किने वा खिइने सम्भावना बढ्ने र शारीरिक गतिविधि कम हुनु तथा अस्वस्थ खानपानले जोखिम थप बढाउन सक्ने उल्लेख छ। पाण्डेले मधुमेह र मोटोपनसँग जोडिएको मांसपेशी कमजोरीलाई सार्कोपेनिया भनिने बताएका छन्। मांसपेशी कमजोर हुँदा लड्ने, हड्डी भाँचिने र दैनिक काम गर्न कठिन हुने अवस्था आउन सक्ने उनको जानकारी छ। हड्डीमा अत्यधिक बल वा आघात पर्दा चिरा पर्नु अथवा हड्डी टुट्नु फ्र्याक्चर हो भन्ने कुरा पनि उनले बुझाएका छन्। उनका लेखहरूमा मेरुदण्ड, करङ, कुर्कुच्चाको दुखाइ र मांसपेशी च्यातिने विषय पनि समेटिएका छन्। हिंड्दा कुर्कुच्चा दुखिरहेमा त्यसका कारणमध्ये हिंड्ने सतह र जुत्ता–चप्पलको असर हुन सक्ने सामग्रीमा उल्लेख छ। त्यस्तै, उठ्दा, बस्दा, काम गर्दा वा खेल्दा सामान्य कारणले समेत मांसपेशी च्यातिन सक्ने र त्यसले निकै सास्ती दिन सक्ने बताइएको छ। डाक्टर पाण्डेले अस्पतालमा लक्षित बिरामीले बेड मात्र नभई उपलब्ध परीक्षण र औषधि उपचारसमेत निःशुल्क पाउनुपर्ने धारणा राखेका छन्। उनले चिकित्सा शास्त्रको स्नातक पूरा गरेपछि नेपाल मेडिकल काउन्सिलको निर्वाचनमा चारपटक भाग लिएको र डाक्टर सोसाइटी नेपाल स्थापना गरेर २०६८ सालदेखि काम गरेको विवरण पनि सामग्रीमा छ।