राजीव झाको सुझाव: निद्रालाई समयको बर्बादी नठानौँ

निद्रालाई कामबाट बचाइएको समय वा दिनको उत्पादकता घटाउने कुरा ठान्नेहरूका लागि प्रा. डा. राजीव झाको सन्देश स्पष्ट छ—निद्रा शरीर र मस्तिष्कका लागि आवश्यक प्रक्रिया हो। वीर अस्पतालको स्नायुरोग विभाग प्रमुख तथा नर्भिक इन्टरनेसनल अस्पतालको न्युरोसर्जरी विभाग प्रमुख रहेका झाका अनुसार, राति पर्याप्त सुत्नु मस्तिष्कलाई दैनिक कामपछि पुनःस्थापित गर्न र अर्को दिनका लागि तयार पार्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ। उनले आधुनिक जीवनशैलीमा निद्राको समय घटाउने बानी सामान्य बन्दै गएको उल्लेख गरेका छन्। रातभर जाग्राम बस्ने, मोबाइल चलाउँदै अबेरसम्म ननिदाउने र कामको चापका कारण सुत्ने समय कटौती गर्ने प्रवृत्तिले मानिसको नियमित दिनचर्यालाई असर गर्न सक्छ। ‘सुत्नुभन्दा काम महत्त्वपूर्ण’ भन्ने सोचले निद्रालाई बेवास्ता गर्ने अवस्था पनि बढेको उनको भनाइ छ। झाका अनुसार शरीरमा निद्रासँग सम्बन्धित हार्मोनले निद्रा ल्याउने काम मात्र गर्दैन। यसले शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्न, रक्तचाप घटाउन र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउनसमेत भूमिका खेल्छ। त्यसैले निद्रालाई केवल आराम वा निष्क्रिय समयका रूपमा बुझ्नु उपयुक्त हुँदैन। निद्रासम्बन्धी विषयलाई चिकित्सकीय दृष्टिले बुझाउन सक्ने झा स्नायु रोग तथा न्युरोसर्जरी क्षेत्रमा कार्यरत चिकित्सक हुन्। उनी युरोपियन एसोसिएसन अफ न्युरोसर्जिकल सोसाइटीका सदस्यसमेत रहेको उपलब्ध परिचयमा उल्लेख छ। उनका विचारमा दैनिक जीवनमा काम र अन्य जिम्मेवारीसँगै निद्रालाई पनि आवश्यक समय दिनुपर्छ। राति ढिलोसम्म मोबाइल चलाउने वा कामकै कारण नियमित रूपमा निद्रा कटौती गर्ने बानीलाई सामान्य मानेर निरन्तरता दिनु हुँदैन। निद्राले मस्तिष्कको पुनःस्थापना र शरीरका विभिन्न प्रक्रियामा सहयोग गर्ने भएकाले यसलाई स्वास्थ्यको महत्त्वपूर्ण हिस्साका रूपमा लिनुपर्ने उनको सन्देश छ।